Gedrag: Leren waarnemen wat je doet (G4)

Oefening: Een leerling ontdekt dat zijn mobieltje is gestolen. Hoe kan hij/zij reageren?

  1. Wat zijn de goede reacties? 
  2. Wat zijn minder goede reacties?

 

Oefening:

  1. Wat vond jij de beste reactie uit je gekozen goede reacties? Waarom?
  2. Wat vond jij helemaal geen goede reactie tussen je gekozen minder goede reacties? Waarom?

Oefening: Afspraak maken

In deze les werd duidelijk dat verschillende mensen zich in dezelfde situatie anders kunnen gedragen. Jullie hebben ook geleerd dat sommige reacties handiger zijn dan andere, en waarom dit zo is. 

Weet je nog wat de handige reacties zijn?

Maak hierover één of meerdere afspraken. 

Ik heb deze afspraken gemaakt:

____________________________________________________________________________________________

 

 

 

Inleiding: waarom 'Levensvaardigheden'?

Wat vinden jullie, jongeren in de leeftijd van 13 tot 18 jaar, moeilijke situaties? Kom je wel eens in situaties met je ouders terecht, die je ouders moeilijk vinden? En de leraren?

Leerlingen van jullie leeftijd gaven op deze vraag de volgende antwoorden:

  • "Ik vind het moeilijk om nee te zeggen als een klasgenoot mij een blowtje of een sigaret aanbiedt. Ik zeg dan vaak ja, omdat ik bang ben dat ik er niet meer bij hoor als ik nee zou zeggen."
  • "Ik vind dat de leraren geen respect hebben voor de leerlingen. Ze vinden dat de leerlingen zicht goed moeten gedragen, maar ze doen het zelf niet eens. De leerlingen hebben ook geen respect voor de leraren en ook niet altijd voor elkaar."
  • "Ik vind het pesten via internet een probleem. Een vriendin van mij wordt buitengesloten van chatgroepen. Er worden daar heel vernederende dingen over haar gezegd. Haar ouders, leraren en andere vrienden weten van niets. Ze durt er niet over te praten, en ik mag er ook niet met anderen over praten"
  • "Ik kreeg laatst van een leraar de schuld van iets wat ik niet had gedaan. Hij stuurde me meteem de klas uit, waardoor we een flinke ruzie kregen."
  • "Soms sla ik erop los en daar heb ik dan later spijt van. Maar de volgende keer gebeurt het weer, alsof ik er zelf niets over te vertellen heb."
  • "Ik voel me soms gewoon slecht van binnen en weet niet hoe ik daarmee om moet gaan."

Leraren vinden sommige situaties ook moeilijk:

  • "Het valt mij op dat er veel ruzies ontstaan tussen leerlingen, omdat er zoveel geroddeld wordt."
  • "Het komt nogal eens voor dat ik een leerling de klas uit stuur en hij niet wil gaan. Als ik dan kwaad word eindigt het geregeld in een scheldpartij. Daardoor zit er voor mij niet anders op dan de leerling naar de rector sturen. Ik doe het liever niet. Leerlingen hebben tegenwoordig geen respect meer voor leraren."

Een ouder had moeite met de volgende situatie: 

  • "Wanneer is iemand een loverboy? Mijn dochter heeft een aardige oudere knul ontmoet. Hij zegt dat hij veel geld heeft. Hij rijdt in een mooie auto en geeft mijn dochter regelmatig cadeautjes. Laatst gaf hij haar een mobieltje, zodat ze samen konden bellen. Ik vind dit eigenlijk te ver gaan en vraag me af of hij een loverboy is."

 

Het stoplicht-idee

Rood = Stop, tel tot tien en denk na voordat je reageert.

Oranje = 

  1.  Hoe voel je je in die situatie?
  2. Wat wil je, wat wil je niet?
  3. Wat zijn de gedragsmogelijkheden?
  4. Welke voor- en nadelen hebben de verschillende gedragsmogelijkheden?

Groen =  Ga je gang en probeer het beste idee!

Dus eerst even tot 10 tellen. Nadenken over wat je voelt, wat je eht best kunt doen en daarna pas reageren. 

 Het 4G-schema

Een ander gereedschap is het '4G-schema'. De vier G's in dit schema maken duidelijk waarom je op een bepaalde manier op een gebeurtenis reageert. Het is belangrijk om dit te weten, omdat je niet 'zomaar' reageert. Daar gaan twee dingen aan vooraf! 

Als er iets gebeurt, dan denk je daar iets bij (je zegt iets tegen jezelf). Bijvoorbeeld: als je de klas binnenkomt en je ziet dat iemand op je favoriete plaats is gaan zitten, zul je iets denken zoals: "Tjonge, wat een eikel! Hij wéét toch dat dat eigenlijk mijn favoriete plek is?" Maar je zou óók kunnen denken: "Hèhè, moet dat nou? Ik zal hem even vragen of hij ergens anders kan gaan zitten." 

De gedachten die je hebt, bepalen voor een groot deel hoe je je voelt, en hoe je je gedraagt. In het eerste geval zul je je kwaad voelen en een flinke keel opzetten. In het tweede geval zul je rustig op de jongen aflopen en hem vragen om ergens anders te gaan zitten. 

Het is dus niet de gebeurtenis, maar wat je denkt over die gebeurtenis, dat bepaalt hoe je je gedraagt. Als je wilt leren om het beste gedrag te vertonen in moeilijke situaties, moet je dus niet de situatie aanpassen, maar wat je denkt over de situatie. 

Het 4G-schema legt dit hele verhaal in één zin, of eigenlijk in een formule, uit: 

Gebeurtenis (G1) + Gedachten (G2) = Gevoelens (G3) + Gedrag (G4)

Soms is het belangrijk om te kijken naar wat je bereikt met je gedrag. Dan voegen we nog een G5 aan het schema toe. Deze G staat voor het gevolg van je gedrag. 

Afspraken maken

Zoals jullie weten zijn er regels op school, waaraan jullie je moeten houden. Deze regels zijn meestal bedacht door de schoolleiding, of door de leraar van wie je les hebt.

Waarom is het nodig om nóg meer regeltjes maken?

Tijdens 'Levensvaardigheden' leer je om te gaan met moeilijke situaties, bijvoorbeeld conflicten met klasgenoten, petgedrag, enzovoort. Het is niet voldoende om één les lang te horen of te oefenen hoe je dat moet doen. Je moet het vaker oefenen; bij voorkeur elke keer als je zo'n situatie tegenkomt. Dus in de les, maar ook daarbuiten. Het kan dan helpen als een klasgenoot je helpt herinneren hoe je ook al weer het best zou kunnen reageren. 

Het is dus belangrijk dat jullie je aan deze afspraken houden, zowel binnen als buiten de klas. Het is ook belangrijk dat jullie elkaar aanspreken als iemand zich niet aan deze afspraken houdt. 

Een voorbeeld van zo'n afspraak is: 

Ik spreek met mezelf af dat ik niet meer roddel. Als ik dat toch doe bied ik mijn excuses aan, aan degene waarover ik geroddeld heb. 

Met de anderen wil ik afspreken dat zij niet meer over mij of oer anderen roddelen. Als hen iets dwars zit wil ik graag dat zij dat gewoon zeggen. 

Welkom!

Welkom op mijn blog! Ik hoop dat jullie hier wat zullen leren en natuurlijk vooral VEEL LOL zullen hebben!!

Heb véél lol!